Ana sayfa Analiz Türkiye’de ormanları tehdit eden projeler

Türkiye’de ormanları tehdit eden projeler

191
0

Türkiye’nin önemli değerleri maden projeleri tehdidiyle karşı karşıya. Kaz Dağları, Alaplı, Ünye-Fatsa, Murat Dağı. Son 13 yılında 99 bin hektar orman madenlere açılırken, ormanlardaki maden alanı da önceki döneme göre üçe katlandı.




DW’den Pelin Ünker’in haberine göre, Kanadalı Alamos Gold şirketinin yürüttüğü Kirazlı altın madeni projesiyle Kaz Dağları, kamuoyunun gündeminde. Ancak Murat Dağı’ndan, Ünye-Fatsa’ya, Zonguldak Alaplı’dan İznik, Samsun ve Lapseki’ye bir çok maden, orman alanında faaliyet gösteriyor. Özellikle son yıllarda on binlerce hektar orman madenlere teslim oldu. Söz konusu projeler yüzünden eko sistem tehdit altında.

YASAL SÜRECİN BAŞLAMASI

Ormanlar, Anayasa’nın 169. maddesi ile korunuyor. Bu maddede özetle “…ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eyleme müsaade edilemez…” deniliyor. Ancak 6831 Sayılı Orman Kanunu’nun 16, 17. ve 18. maddeleri ile orman alanlarında uzun süreli olarak başka arazi kullanımlarına izin verilebiliyor. İzin süresi en fazla 49 yıl olabilirken, süre bitiminde iznin 99 yıla çıkarılması mümkün. Orman Kanunun 16. maddesi ile maden arama, işletme, tesis ve altyapı tesis izinleri veriliyor. 18. maddesi ile de devlet ormanları içindeki odun kömürü ocakları, define arama gibi izinler düzenleniyor. Öte yandan 2004 yılında yürürlüğe giren 5177 sayılı Maden Yasası, orman alanlarında madencilik faaliyetini hızlandırdı. Bu yasayla 3213 sayılı Maden Yasası büyük ölçüde değişikliğe uğradı. Yeni yasayla en iyi nitelikteki ormanlarda bile taş ocağı dahil her türlü maden arama ve işletme imkanı getirildi.

ORMANLARDAKİ MADEN SAHALARI

Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Orman Genel Müdürlüğü’nün verilerine göre 2012-2018 yıllarını kapsayan son yedi yılda 65 bin 883 hektar orman madencilik faaliyetine açıldı. Orman Genel Müdürlüğü’nün 2018 Orman İstatistiklerine göre; 2018 yılında 7 bin 962 hektar ormanda madencilik izni verildi. Son yıllardaki artış ise dikkat çekici. Doğanay Tolunay imzalı Dünyada ve Türkiye’de Ormansızlaşma adlı rapora göre; 2006’da 4 bin 36, 2007’de 6 bin 953, 2008’de 6 bin 866, 2009’da 5 bin 410, 2010’da 3 bin 547, 2011’de 6 bin 429 hektar orman, madenlere teslim edildi. Bakanlık verileri ise 2012’de 6 bin 336, 2013’te 5 bin 872, 2014’te 11 bin 754, 2015’te 8 bin 765, 2016’da 11 bin 949, 2017’de 13 bin 245 hektar ormanın madenlere açıldığına işaret ediyor. Özetle son 13 yılda madenlere açılan orman alanı 99 bin 124 hektarı buluyor.




Edinilen bilgilere göre son 10 yılda verilen maden arama ve işletme ruhsatı sayısı 163 bin 218. Ruhsatlardan 593’ü ise 183 yabancı şirkete ait.

HALKTAN CİDDİ TEPKİ VAR

Halk maden projelerine tepkili. Kaz Dağları’nda eylem devam ederken Munzur ve Fatsa da protestolara sahne oldu. Artvin, 25 yıldır Cerattepe dağlarında maden karşıtı mücadeleye biliniyor. Muğla’da Global Holding’e bağlı Straton Madencilik firmasının altın madeni projesi ve Balıkesir’de Demirtepe altın madeni projesi yerel halkın tepkisi sonucu iptal edildi. Devam eden maden projeleri ormanların tamamının yok olmasına yol açmasa da parçalı hale getiriyor. Bu da orman ekosistemini yok ediyor.

AĞAÇLANDIRMA YETERLİ Mİ?

Ormanlarda artan madencilik faaliyetlerine ilişkin tepkiye karşılık olarak bu alanlardaki kesim kadar ağaçlandırma yapıldığı söyleniyor. Ormancılık Kanunu’na göre işletme süresi bitiminde de orman alanlarının tekrardan ağaçlandırılması gerekiyor.

Ancak Prof. Doğanay Tolunay, 2005, 2007, 2014 ve 2015 yıllarında ormanlardan verilen izin miktarlarının ağaçlandırmaları geçtiğine işaret ediyor. Üstelik bu ağaçlandırma rakamlarının içinde yol kenarı ağaçlandırmaları gibi ormana dönüştürülmeyen alanlar da bulunuyor. Ormancılar Derneği’ne göre ise 2015-2017 döneminde rehabilite edilen maden alanı 3 bin 678 hektar. Öte yandan devlet tarafından hazırlanan ‘Çölleşme Risk Haritası’na göre Türkiye’nin yüzde 47’sinin orta ve üzeri çok yüksek risk grubunda.

 

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Çölleşmeve Erozyonla Mücadele (ÇEM) Genel Müdürlüğü ve TÜBİTAK-BİLGEM tarafından gerçekleştirilen proje kapsamında oluşturulan “Türkiye Çölleşme Risk Haritası.”




BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here